← Lộ trình Kỹ Thuật Cơ Bản — Cover
A — Kỹ thuật cơ bản · Đào tạo nội bộ 2026

Kỹ thuật cơ bản

Nền tảng bắt buộc trước khi bắt đầu thi công: đọc bản vẽ, chuẩn bị dụng cụ, an toàn lao động và tiêu chuẩn thi công.

A1Đọc bản vẽ
A2Dụng cụ
A3An toàn
A4Tiêu chuẩn thi công
4Checklist
✓Nền tảng nghề

Buổi này mình học những gì?

4 mảng kiến thức cơ bản mà kỹ thuật viên nào cũng phải nắm trước khi ra công trình.

📐

Đọc bản vẽ kỹ thuật

Phân biệt bản vẽ nguyên lý với mặt bằng, đọc đúng thứ tự để không đi dây sai.

🔧

Dụng cụ và thiết bị đo

Danh mục dụng cụ bắt buộc khi đi công trình và cách dùng thiết bị đo an toàn.

⚠️

An toàn lao động

Quy tắc an toàn điện, trang bị bảo hộ, xử lý sự cố khẩn cấp tại công trường.

📏

Tiêu chuẩn thi công

Chiều cao lắp đặt chuẩn, khoảng cách kỹ thuật, quy cách kéo dây và hoàn thiện.

Tại sao phải đọc bản vẽ đúng thứ tự?

Lỗi phổ biến nhất: cầm bản vẽ mặt bằng rồi thi công luôn. Đi dây xong mới phát hiện luồng tín hiệu sai.

📋 Thứ tự đọc bản vẽ

  1. Bản vẽ nguyên lýNắm tổng thể: thiết bị nào cấp nguồn cho thiết bị nào, tín hiệu đi theo đường nào.
  2. Bản vẽ SmarthomeVị trí từng thiết bị và đường dây tín hiệu Bus theo khu vực.
  3. Bản vẽ Camera & WiFiChỗ đặt Camera, NVR, Switch PoE và vùng phủ sóng AP.
  4. Bản vẽ Điện nhẹChốt hạ tầng điểm chờ: công tắc, ổ cắm, hộp âm.

⚠ Lỗi hay gặp

  • Cầm nhầm bản vẽ cũ — không check ngày phát hành.
  • Đọc mặt bằng trước nguyên lý — đi dây xong mới thấy Bus sai.
  • Bản vẽ ghi Switch 24 port nhưng BOM ghi 16 port — không đối chiếu.
  • Đục tường rồi mới báo quản lý vị trí vướng nội thất.

5 bước đọc bản vẽ trước thi công

Mỗi bước mất 10–15 phút nhưng tiết kiệm cả ngày sửa sai.

  1. Kiểm tra phiên bảnXem ngày phát hành và số phiên bản trên khung tên. Không trùng bản mới nhất? Dừng lại, xin bản đúng.
  2. Đọc sơ đồ nguyên lýTìm điểm tập trung (tủ điện, tủ mạng) và vẽ lại trong đầu cách các thiết bị trung tâm liên kết nhau.
  3. Mở mặt bằng bố tríĐọc theo luồng thi công: từ tầng thấp lên cao, hoặc theo khu vực ưu tiên quản lý chỉ định.
  4. Đối chiếu BOMKiểm tra model và số lượng thiết bị trên bản vẽ có khớp danh mục vật tư không.
  5. Ra thực địa đánh dấuNếu vị trí bị vướng nội thất, dầm, ống nước — báo quản lý trước khi đục.

Dụng cụ bắt buộc khi đi công trình

Thiếu một trong những thứ dưới đây thì coi như chưa sẵn sàng ra công trường.

🔧 Dụng cụ cầm tay

  • Bút thử điện — kiểm tra nhanh dây pha, đèn sáng là có điện.
  • Tuốc-nơ-vít dẹt + bake — bộ nhiều size, có đầu nam châm.
  • Kìm cắt + kìm bằng — loại cách điện 1000V.
  • Kìm tuốt dây — chỉnh đúng tiết diện, tuốt thừa lõi đồng hở.
  • Kìm bấm mạng RJ45 — chuẩn Cat5e/Cat6.
  • Máy khoan pin — kèm bộ mũi khoan đa năng.

📏 Vật tư & phụ kiện

  • Dây rút (thít nhựa) — nhiều kích cỡ, gom dây.
  • Băng keo điện — quấn tối thiểu 3 lớp.
  • Thước cuộn 5m — lấy dấu trước khi khoan.
  • Búa nhỏ 300g — đóng tắc kê, nở.
  • Đèn pin / đèn đội đầu — sạc đầy trước khi đi.
  • Ống luồn / nẹp điện — theo đúng kích thước thiết kế.

Thiết bị đo — Biết dùng thì không đoán mò

Đoán mò với điện 220V thì nguy hiểm. Biết dùng thiết bị đo thì phân biệt được dây nào hoạt động, mạch nào thông.

01

Đồng hồ vạn năng

Đo điện áp (AC/DC), dòng điện, điện trở, kiểm tra thông mạch. Tuyệt đối không đo dòng AC khi đang để thang DC — hỏng máy.

02

Bút thử điện

Chạm đầu bút vào dây — đèn sáng là có điện. Luôn thử bút trên nguồn đã biết trước. Bút hết pin mà không test = nguy hiểm.

03

Thiết bị test cáp mạng

Cắm 2 đầu cáp vào bộ chính/phụ. 8 đèn LED sáng lần lượt 1→8 là đạt chuẩn T568B.

04

Test mạng nâng cao

Kiểm tra độ dài cáp, PoE, xác định dây trong tủ rack khi không có nhãn. Dùng khi nghiệm thu hoặc xử lý sự cố.

An toàn điện — 5 nguyên tắc bắt buộc

Điện 220V giật chết người. Ai cũng biết, nhưng tai nạn vẫn xảy ra vì chủ quan hoặc vội.

  • 1 Ngắt CB trước khi thao tác với dây điện 220V. Không có ngoại lệ.
  • 2 Kiểm tra lại bằng bút thử điện sau khi ngắt CB. CB có thể bị lỗi, hoặc ai đó đóng nhầm CB khác.
  • 3 Không thao tác khi tay ướt hoặc đứng trên nền ẩm.
  • 4 Không đóng CB khi chưa xác nhận an toàn với tất cả người trong khu vực.
  • 5 Gắn biển "ĐANG THI CÔNG" tại tủ điện. Đây là thứ cứu mạng khi người khác vô tình đóng điện lại.

Trang bị bảo hộ & mức điện áp cần biết

Thiếu bảo hộ mà xảy ra tai nạn thì trách nhiệm thuộc về cả người thợ lẫn người giám sát.

⚡ Mức điện áp cần biết

  • Điện lưới 220V AC — Nguy hiểm chết người.
  • Bus KNX 29V DC — Thấp, nhưng vẫn cẩn thận.
  • Bus DALI 16V DC — Thấp.
  • PoE 48V DC — Có thể gây giật nhẹ.
  • Adapter 5–24V DC — An toàn.

🦺 Trang bị bảo hộ

  • Mũ bảo hộ — tại công trình xây dựng.
  • Kính bảo hộ — khi khoan, cắt, mài.
  • Găng tay cách điện — khi thao tác 220V.
  • Giày bảo hộ — tại công trường.
  • Đai an toàn — làm việc trên cao hơn 2m.
  • Khẩu trang — khi khoan bê tông.

Xử lý sự cố khẩn cấp

Biết xử lý đúng trong 30 giây đầu tiên có thể cứu mạng đồng nghiệp.

⚡ Điện giật

  • Không chạm vào người bị giật khi chưa ngắt nguồn.
  • Ngắt CB hoặc rút phích cắm ngay.
  • Dùng gậy gỗ/nhựa tách nạn nhân nếu không ngắt được.
  • Kiểm tra hô hấp → hô hấp nhân tạo nếu cần.
  • Gọi 115 ngay.

🔥 Cháy chập điện

  • Ngắt CB tổng.
  • Dùng bình CO2 hoặc bột. Không dùng nước cho cháy điện.
  • Sơ tán khỏi khu vực.
  • Gọi 114 (cứu hỏa).

🩹 Ngã từ trên cao

  • Không di chuyển nạn nhân nếu nghi chấn thương cột sống.
  • Gọi 115 ngay.
  • Kiểm tra ý thức, hô hấp.
  • Cầm máu nếu có vết thương hở.

Phát hiện rủi ro — Dừng trước, hỏi sau

Đến nơi thấy nền ướt, dây điện hở, đồ đạc giá trị cao chưa che chắn? Nguyên tắc số một: không thi công khi thấy không an toàn.

📋 Báo cáo rủi ro (đủ 4 ý)

  1. Công trìnhTên + địa chỉ.
  2. Hạng mục đang làmVí dụ: lắp đèn trần tầng 2, kéo dây tủ điện…
  3. Vấn đề phát hiệnNền ướt, dây hở, vị trí cao không có giàn giáo…
  4. Đề xuấtTạm dừng / cần biện pháp bảo vệ / cần xác nhận.

✓ 3 nguyên tắc xử lý

  • Dừng trước, hỏi sau. Không cố thi công khi thấy nguy hiểm.
  • Chụp hình hiện trạng ngay. Đây là bằng chứng bảo vệ mình và công ty.
  • Báo cả hai bên (quản lý + chủ nhà) trước khi quyết định.
Mẫu câu gửi nhanh: "Phát hiện rủi ro thi công tại [công trình]. Khu vực [mô tả] có [vấn đề]. Đề xuất [tạm dừng / cần xác nhận]. Đã chụp hình hiện trạng."

Chiều cao lắp đặt chuẩn

Bảng này dùng cho trường hợp thông thường. Nếu bản vẽ ghi khác thì theo bản vẽ, nhưng sai lệch quá nhiều thì hỏi lại thiết kế.

📏 Thiết bị smarthome

  • Công tắc thông minh: 1.2m – 1.4m (ngang tay đứng)
  • Bảng điều khiển: 1.3m – 1.5m (ngang tầm mắt)
  • Cảm biến chuyển động: 2.2m – 2.5m (trần/góc tường)
  • Cảm biến cửa: cạnh khung cửa
  • Bộ điều khiển trung tâm: 1.0m – 1.5m (trên kệ, gần giữa nhà)

📡 Hạ tầng mạng & Camera

  • Camera trong nhà: 2.5m – 3.0m (gắn trần/tường)
  • Camera ngoài trời: 3.0m – 4.0m (tránh tầm tay với)
  • Bộ phát WiFi: 2.5m – 3.0m (gắn trần, giữa vùng phủ)
  • Tủ điện: 1.5m – 1.8m (tâm tủ ngang tầm mắt)

Khoảng cách kỹ thuật & quy chuẩn đi dây

Đi dây sai quy cách thì test pass nhưng chạy tải thực sẽ gặp vấn đề.

📐 Khoảng cách tối thiểu

  • Cáp mạng ↔ cáp điện: ≥ 30cm (song song)
  • Cáp mạng ╳ cáp điện: vuông góc 90°
  • Camera ↔ đèn chiếu sáng: ≥ 1m (tránh lóa)
  • WiFi AP ↔ WiFi AP: 8m – 12m
  • LifeSmart ↔ thiết bị xa nhất: ≤ 15m
  • Bus KNX: ≤ 700m · DALI: ≤ 300m · CFLinks: ≤ 500m

✓ Quy chuẩn đi dây

  • Đi theo tuyến thẳng, bán kính uốn ≥ 4× đường kính cáp.
  • Gom dây bằng thít nhựa, cứ 30–50cm thít một lần.
  • Dán nhãn 2 đầu cáp — ghi rõ điểm đầu và điểm cuối.
  • Để dư 30–50cm tại mỗi đầu dây để dự phòng bảo trì.
  • Cáp mạng + Bus KNX: đi riêng ống, cách cáp 220V.
  • Cáp DALI: được phép đi chung ống với nguồn (IEC 62386).

Checklist hoàn thiện trước bàn giao

Đánh dấu từng mục trước khi rời công trình. Thiếu một mục là chưa xong.

🎨 Thẩm mỹ

  • Thiết bị gắn thẳng hàng, không lệch.
  • Mặt công tắc ép sát tường, không hở khe.
  • Camera gắn chắc, không lung lay.
  • WiFi AP gắn gọn trên trần, cáp không lộ.
  • Dây nổi có nẹp/ống, thẳng hàng.

📦 Gọn gàng

  • Trong tủ: dây gom gọn, có nhãn, có sơ đồ.
  • Không có dây thừa bên ngoài tủ.
  • Không có vật liệu thừa tại vị trí lắp.
  • Khu vực thi công dọn dẹp sạch.

⚙️ Kỹ thuật

  • Mối nối phải gọn gàng, quấn băng keo kỹ.
  • Cáp mạng bấm T568B, test đạt 8/8.
  • Ốc vít siết chặt, không lỏng.
  • Không có dây điện hở, cách điện đầy đủ.

Tổng kết — 4 điều cần nhớ

Nắm vững 4 mảng kiến thức cơ bản này, bước ra công trình sẽ tự tin và ít sai hơn.

A1

Đọc bản vẽ

Nguyên lý trước, mặt bằng sau. Luôn check phiên bản và đối chiếu BOM trước khi thi công.

A2

Dụng cụ

Chuẩn bị đủ dụng cụ, biết dùng thiết bị đo. Đồng hồ vạn năng + bút thử điện là bắt buộc.

A3

An toàn

Ngắt CB trước khi thao tác. Gắn biển cảnh báo. Dừng trước, hỏi sau khi thấy rủi ro.

A4

Tiêu chuẩn

Đúng chiều cao, đúng khoảng cách, dán nhãn 2 đầu cáp, hoàn thiện gọn gàng.

Việc cần làm: In checklist hoàn thiện và mang theo mỗi khi đi công trình. Kiểm tra từng mục trước khi rời hiện trường. Tài liệu chi tiết: kythuat.thachanhitt.vn